🎶 Τριήμερο Σεμινάριο Ηχοθεραπείας & Ευεξίας για Μουσικούς
«Η Θεραπευτική Δύναμη του Ήχου: Ρύθμιση Άγχους, Αποφόρτιση & Ευεξία για τον Σύγχρονο Μουσικό»
12–14 Μαρτίου | Αθήνα
Ωδείο Μουσικοί Ορίζοντες
Μετά την επιτυχημένη πραγματοποίησή του στη Μουσική Ακαδημία Δράμας, το τριήμερο βιωματικό σεμινάριο γύρω από τη θεραπευτική διάσταση του ήχου και την ευεξία του μουσικού έρχεται τώρα στην Αθήνα, στο Ωδείο Μουσικοί Ορίζοντες.
Ένα τριήμερο αφιερωμένο όχι μόνο στη μουσική, αλλά κυρίως στον άνθρωπο που τη δημιουργεί.
Γιατί πίσω από κάθε ερμηνεία, κάθε συναυλία, κάθε εξέταση, κάθε ώρα μελέτης, υπάρχει ένα σώμα που εργάζεται, ένας νους που βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση και ένα νευρικό σύστημα που καλείται καθημερινά να διαχειριστεί υψηλά επίπεδα συγκέντρωσης, ακρίβειας, έκθεσης και απαίτησης.
Και ίσως ήρθε η στιγμή να αρχίσουμε να μιλάμε περισσότερο και για το τι συμβαίνει μετά.
Πώς αποφορτίζεται ο μουσικός;
Πώς επιστρέφει το σώμα από την ένταση στην ηρεμία;
Πώς σταματά ο νους να συνεχίζει τη μελέτη ακόμη και όταν το όργανο έχει ήδη μπει στη θήκη του;
Το σεμινάριο ανοίγει έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από την υγεία, την αυτορρύθμιση και τη μακροχρόνια ευεξία του μουσικού — έναν τομέα που έχει ήδη αποκτήσει σημαντική θέση σε πολλά διεθνή μουσικά και πανεπιστημιακά περιβάλλοντα και αξίζει να ενσωματωθεί ακόμη περισσότερο και στη δική μας μουσική εκπαίδευση.
Ο μουσικός δεν εκπαιδεύει μόνο τα δάχτυλα. Εκπαιδεύει ολόκληρο το νευρικό του σύστημα.
Η ζωή ενός μουσικού χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες κινήσεις, πολύωρη στατική ή απαιτητική στάση σώματος, λεπτή κινητική ακρίβεια, έντονη ακουστική συγκέντρωση, επανάληψη, αξιολόγηση και συχνά υψηλές απαιτήσεις απόδοσης.
Όταν η ένταση συσσωρεύεται χωρίς επαρκείς μηχανισμούς αποφόρτισης, μπορεί σε βάθος χρόνου να συνδεθεί με μυοσκελετική επιβάρυνση, πόνο σε αυχένα, ώμους, πλάτη, χέρια ή γνάθο, υπερκόπωση, διαταραχές ύπνου και επαγγελματική εξουθένωση. Σε ορισμένους μουσικούς εμφανίζονται επίσης προβλήματα υπέρχρησης και άλλες παθήσεις που απαιτούν εξειδικευμένη ιατρική ή θεραπευτική φροντίδα.
Γι' αυτό η αποφόρτιση δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι μέρος της βιωσιμότητας μιας μουσικής ζωής.
Όπως εκπαιδεύουμε το σώμα και τον εγκέφαλο να συγκεντρώνονται, να επαναλαμβάνουν και να αποδίδουν, χρειάζεται να καλλιεργούμε και την αντίστροφη διαδρομή:
από την ενεργοποίηση στην ηρεμία,
από την προσπάθεια στην αποδέσμευση,
από την απόδοση στην ξεκούραση.
🎵 Οι δύο διαστάσεις του μουσικού
Σε αυτό το τριήμερο θα εξερευνήσουμε μια διαφορετική σχέση του μουσικού με τον ήχο.
Υπάρχει ο μουσικός που δημιουργεί τον ήχο.
Ακούει, αναλύει, διορθώνει, συγκρίνει. Αναγνωρίζει τονικό ύψος, χροιά, ρυθμό, αρμονία, άρθρωση, δυναμική, φράση. Η ακρόασή του είναι εκπαιδευμένη να βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση.
Υπάρχει όμως και ο μουσικός που δέχεται τον ήχο.
Χωρίς να χρειάζεται να τον αναλύσει.
Χωρίς να χρειάζεται να τον ονομάσει.
Χωρίς να χρειάζεται να τον κάνει «σωστό».
Χωρίς να χρειάζεται να παράγει τίποτα.
Και αυτή είναι μια πλευρά της ακρόασης που ο μουσικός μπορεί να χρειάζεται να ξαναθυμηθεί.
Στην ηχοθεραπευτική εμπειρία, ο ήχος δεν προσεγγίζεται απαραίτητα μέσα από μελωδία, αρμονική εξέλιξη ή μουσική φόρμα. Η προσοχή μπορεί να στραφεί στη δόνηση, στη χροιά, στον συντονισμό, στην ακουστική αίσθηση και στη σιωπή που ακολουθεί τον ήχο.
Ο ίδιος ήχος που αποτελεί καθημερινά το πεδίο εργασίας του μουσικού μπορεί έτσι να γίνει ένα διαφορετικό πεδίο εμπειρίας:
όχι κάτι που πρέπει να δημιουργήσει ή να ελέγξει,
αλλά κάτι μέσα στο οποίο μπορεί, για λίγο, να αφεθεί.
Και ίσως ακριβώς επειδή ο μουσικός έχει καλλιεργήσει τόσο λεπτή ακουστική αντίληψη, μπορεί να βιώσει αυτή τη διάσταση του ήχου με ιδιαίτερο βάθος — αρκεί να επιτρέψει στον εαυτό του να σταματήσει να ακούει μόνο ως επαγγελματίας και να αρχίσει να ακούει ξανά και ως σώμα.
Κεντρικός Στόχος
Το τριήμερο συνδυάζει:
• τη θεραπευτική χρήση του ήχου από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη κατανόηση
• βασικές αρχές νευροεπιστήμης, μουσικής και ακρόασης
• πρακτικές ρύθμισης και αποφόρτισης του νευρικού συστήματος
• διαχείριση σκηνικού άγχους
• αναπνοή, φωνή, σώμα και μουσικό όργανο
• ηχοθεραπευτικές πρακτικές και βαθιά χαλάρωση
• εξατομικευμένα εργαλεία για μια περισσότερο βιώσιμη μουσική πορεία
Στόχος δεν είναι να «θεραπεύσουμε» τον μουσικό ούτε να αντικαταστήσουμε την ιατρική ή ψυχοθεραπευτική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Στόχος είναι να αρχίσει ο μουσικός να αποκτά ένα προσωπικό εργαλειοθήκη αυτορρύθμισης και αποφόρτισης, ώστε να μπορεί να αναγνωρίζει τις ανάγκες του σώματος και του νευρικού του συστήματος και να χτίζει μια πιο βιώσιμη σχέση με το όργανο και την τέχνη του.
1η Ημέρα | Ομιλία: ‘‘Ο Ήχος ως Θεραπευτική Αρχή. Από την Αρχαιότητα στη Σύγχρονη Κατανόηση’’
Θα ξεκινήσουμε ένα ταξίδι μέσα στον χρόνο, εξερευνώντας τα κεφάλαια:
• τη θεραπευτική χρήση μουσικής και ήχου στην αρχαία Ελλάδα
• τα Ασκληπιεία και τον ρόλο μουσικών και τελετουργικών πρακτικών
• τον Πυθαγόρα και τη σχέση αριθμών, αναλογιών και αρμονίας
• τι είναι φυσικά ο ήχος: συχνότητα, Hz, ένταση, αρμονικές και δόνηση
• πώς αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται τον ήχο το ανθρώπινο νευρικό σύστημα
• τη σχέση μουσικής, συναισθήματος και φυσιολογικής απόκρισης
• τη μουσικοθεραπευτική διάσταση της μουσικής από τον Μεσαίωνα έως τον Ρομαντισμό.
Ηχοθεραπεία & Μεταβαλλόμενες Καταστάσεις Συνείδησης — ASC
Τι ονομάζουμε ηχοθεραπεία και τι συμβαίνει όταν για ένα διάστημα εγκαταλείπουμε τη συνηθισμένη αναλυτική ακρόαση και επιτρέπουμε στον ήχο να γίνει μια περισσότερο απορροφητική, εσωτερική εμπειρία;
Θα γνωρίσουμε την έννοια των Altered States of Consciousness (ASC) και θα συζητήσουμε πώς η βαθιά χαλάρωση, η επαναληπτικότητα, η εστιασμένη ακρόαση και τα πλούσια ηχητικά πεδία μπορούν σε ορισμένους ανθρώπους να συνοδεύονται από μεταβολές στην αίσθηση του χρόνου, του σώματος, της εσωτερικής εικόνας και της προσοχής.
Και θα εξετάσουμε γιατί αυτή η μετάβαση από τη συνεχή γνωστική επεξεργασία προς μια περισσότερο δεκτική κατάσταση μπορεί να αποτελέσει ένα ενδιαφέρον εργαλείο βαθιάς ξεκούρασης και εσωτερικής παρατήρησης.
2. Ο Μουσικός μέσα στο Ηχητικό Πεδίο
Θα στραφούμε στη μοναδική σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον μουσικό, το σώμα του και το όργανό του:
• μουσικοθεραπευτικές διαστάσεις της μουσικής σύνθεσης
• νευροεπιστήμη του ήχου και νευροφυσιολογικές αποκρίσεις
• ο μουσικός μέσα στο πεδίο του ίδιου του ήχου
• σωματική πρόσληψη της δόνησης και της ακουστικής εμπειρίας
• ιδιαίτερες σωματικές απαιτήσεις διαφορετικών οργάνων
• η σχέση που δημιουργούμε με το όργανο που επιλέγουμε
• και, σε μια πιο βιωματική και συμβολική προσέγγιση, το μουσικό όργανο ως Δάσκαλος της ψυχής.
3. Από την Ένταση στη Ρύθμιση
Πρακτικά εργαλεία για τον μουσικό
Τι συμβαίνει πραγματικά στο σώμα λίγο πριν βγούμε στη σκηνή;
Γιατί μπορεί τα χέρια να τρέμουν, η αναπνοή να αλλάζει, η καρδιά να επιταχύνεται και η συγκέντρωση να γίνεται δυσκολότερη;
Και κυρίως: τι μπορούμε να κάνουμε με αυτό;
Θα δουλέψουμε βιωματικά με:
• εργαλεία διαχείρισης σκηνικού άγχους
• αναπνοή και γείωση πριν από την έκθεση
• πρακτικές σωματικής αποφόρτισης μετά από μελέτη και πρόβα
• μετάβαση από την έντονη συγκέντρωση στην ανάπαυση
• φωνή και ήχο ως εργαλεία αυτορρύθμισης
• δημιουργία προσωπικής πρακτικής πριν και μετά τη μουσική δραστηριότητα
• long-term sustainability — πώς χτίζουμε μια μουσική ζωή που μπορεί να διαρκέσει.
Και μέσα σε όλα αυτά θα κάνουμε κάτι ίσως ακόμη πιο απλό:
θα αφουγκραστούμε τη μουσική σαν να την ακούμε για πρώτη φορά.
Όχι μόνο με τα εκπαιδευμένα αυτιά του μουσικού.
Αλλά με το σώμα.
Με την αναπνοή.
Με τη σιωπή.
Με τα αυτιά της καρδιάς μας.
2η Ημέρα | Ατομικές Συναντήσεις με Μουσικούς
Η δεύτερη ημέρα δημιουργεί έναν πιο προσωπικό χώρο για τον κάθε μουσικό.
Θα εξετάσουμε τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του οργάνου, τη σχέση σώματος–οργάνου, τις περιοχές στις οποίες συσσωρεύεται ένταση, το προσωπικό βίωμα του σκηνικού άγχους και πρακτικές που μπορούν να ενταχθούν στην καθημερινή μελέτη.
Γιατί η φροντίδα του μουσικού δεν μπορεί να είναι ίδια για όλους.
Κάθε σώμα είναι διαφορετικό.
Κάθε όργανο είναι διαφορετικό.
Κάθε μουσικός είναι διαφορετικός.
3η Ημέρα | Ομαδικές πρακτικές εφαρμογές
Πρωί — Ομαδική Βιωματική Πρακτική
Ένα πρακτικό εργαστήριο με εργαλεία προετοιμασίας, αποφόρτισης και διαχείρισης άγχους και έντασης, σχεδιασμένα ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν πριν ή μετά τη μελέτη, την πρόβα, την εξέταση και τη συναυλία.
Απόγευμα — Ηχοθεραπεία & Βαθιά Χαλάρωση
Κλείνουμε το τριήμερο με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο ακρόασης.
Για λίγο, ο μουσικός αφήνει το όργανο.
Δεν χρειάζεται να παίξει.
Δεν χρειάζεται να ερμηνεύσει.
Δεν χρειάζεται να ακούσει αν κάτι είναι σωστό ή λάθος.
Δεν χρειάζεται να δημιουργήσει τον ήχο.
Αυτή τη φορά, αφήνει τον ήχο να έρθει προς εκείνον.
Και μέσα από την ηχοθεραπεία, τη δόνηση, την αναπνοή και τη βαθιά χαλάρωση, δημιουργούμε έναν χώρο όπου σώμα και νους μπορούν να περάσουν από τη συνεχή προσπάθεια στη δεκτικότητα και την ανάπαυση.
Γιατί ο ήχος που έχει δομήσει τη ζωή ενός μουσικού μπορεί να αποκτήσει και μια δεύτερη διάσταση.
Να μην είναι μόνο τέχνη που προσφέρει στους άλλους.
Να γίνει, κάποιες στιγμές, και χώρος μέσα στον οποίο ξεκουράζεται ο ίδιος.
12–14 Μαρτίου | Αθήνα
Ωδείο Μουσικοί Ορίζοντες, Αραχώβης 39, Αθήνα
Ένα τριήμερο για να αρχίσουμε να ακούμε διαφορετικά — όχι μόνο τη μουσική, αλλά και τον ίδιο τον μουσικό.
Κρατήσεις: 210-3821396, info@wmo.gr
Τιμή συμμετοχής: 120€